มอก. โซลาร์เซลล์ 2569 กำลังเป็นประเด็นที่ผู้รับเหมาติดตั้งโซลาร์เซลล์ ช่างไฟ หรือฝ่ายจัดซื้อวัสดุก่อสร้างต้องจับตา เพราะข่าวที่กระทรวงอุตสาหกรรมแถลงเมื่อปลายเดือนมิถุนายน 2569 ทำให้อุปกรณ์ในระบบโซลาร์เซลล์ที่เคย “เลือกซื้อแบบไหนก็ได้” กำลังอยู่ในกระบวนการ ถูกยกให้เป็น “สินค้าควบคุม” ที่ต้องมีเครื่องหมาย มอก. เท่านั้น
สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจก่อน: ณ ขณะนี้ (กรกฎาคม 2569) มาตรการนี้ ยังไม่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมายจริง เป็นเพียงมติเห็นชอบจากบอร์ด สมอ. และการแถลงเจตนารมณ์ของรัฐมนตรี ต้องรอการออกกฎกระทรวงและประกาศในราชกิจจานุเบกษาก่อน จึงจะมีผลบังคับใช้จริง ซึ่งคาดว่าจะอยู่ในช่วงเดือนกันยายน 2569
บทความนี้สรุป มอก. โซลาร์เซลล์ 2569 ให้ครบในที่เดียว ทั้งมาตรฐานที่เตรียมเพิ่มใหม่ สถานะปัจจุบันของแต่ละรายการ ไทม์ไลน์ และสิ่งที่ควรเตรียมตัวก่อนกฎมีผลบังคับใช้จริง
เกิดอะไรขึ้น
วันที่ 30 มิถุนายน 2569 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมแถลงว่า คณะกรรมการมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (บอร์ด สมอ.) มีมติเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2569 เห็นชอบให้กำหนดอุปกรณ์ในระบบโซลาร์เซลล์เป็น “สินค้าควบคุม” เพิ่มอีก 5 มาตรฐาน ซึ่งเดิมอุปกรณ์เหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นเพียง มอก. มาตรฐานทั่วไป (สมัครใจ) ที่ผู้ผลิตจะขอรับรองหรือไม่ก็ได้
มติเห็นชอบนี้ยังไม่ใช่กฎหมายที่มีผลบังคับใช้ทันที ขั้นต่อไปคือ สมอ. ต้องออกร่างกฎกระทรวงและประกาศในราชกิจจานุเบกษา จึงจะเริ่มมีผลบังคับใช้จริง
เป้าหมายของมาตรการนี้คือคุมความปลอดภัยตลอดทั้งระบบ ตั้งแต่จุดผลิตไฟฟ้าที่แผงโซลาร์ การเดินสายส่งกระแสไฟ การแปลงพลังงานผ่านอินเวอร์เตอร์ ไปจนถึงการกักเก็บพลังงานในแบตเตอรี่ เพื่อลดอุบัติเหตุไฟไหม้และไฟฟ้าลัดวงจรที่เคยเป็นข่าวมาก่อนหน้านี้จากอุปกรณ์ด้อยคุณภาพ ก่อนที่มาตรการควบคุมนี้จะออกมา ผู้ผลิตและผู้จำหน่ายสามารถเลือกขอการรับรอง มอก. ได้ตามความสมัครใจ ทำให้ตลาดมีทั้งสินค้าคุณภาพสูงและสินค้าราคาถูกไม่มีมาตรฐานปะปนกันอยู่ ซึ่งเป็นความเสี่ยงต่อผู้บริโภคและผู้ติดตั้งโดยตรง
5 มาตรฐาน มอก. โซลาร์เซลล์ 2569 ที่เตรียมประกาศเพิ่ม และสถานะปัจจุบัน
| อุปกรณ์ | เลข มอก. / มาตรฐานอ้างอิง | สถานะปัจจุบัน (ก.ค. 2569) |
| สายไฟฟ้า DC สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV Cable) | มอก. 62930-2564 | เดิมมาตรฐานทั่วไป → มีมติให้เป็นสินค้าควบคุม รอกฎกระทรวง |
| ฟิวส์แรงดันต่ำสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ | มอก. 60269 เล่ม 6-2567 | เดิมมาตรฐานทั่วไป → มีมติให้เป็นสินค้าควบคุม รอกฎกระทรวง |
| แบตเตอรี่ลิเทียมสำหรับระบบกักเก็บพลังงานไฟฟ้า (BESS) | มอก. 63056-2567 | เดิมมาตรฐานทั่วไป → มีมติให้เป็นสินค้าควบคุม รอกฎกระทรวง |
| ตัวผกผัน/อินเวอร์เตอร์สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ | มอก. 2603 เล่ม 2 | เดิมมาตรฐานทั่วไป → มีมติให้เป็นสินค้าควบคุม รอกฎกระทรวง |
| ตัวตัดกระแสไฟฟ้า DC (DC Disconnector) | มอก. 60947 เล่ม 2 (อ้างอิง IEC 60947-2) | เดิมยังไม่มี มอก. เฉพาะบังคับ → มีมติให้เป็นสินค้าควบคุม รอกฎกระทรวง |
นอกจากนี้ ตัวแผงโซลาร์เซลล์เอง (มอก. 61730 เล่ม 2-2567) เป็นอีกรายการที่ สมอ. ประกาศให้เป็นสินค้าควบคุมไปแล้วก่อนหน้ารอบนี้ แต่ก็เช่นเดียวกันคือยังไม่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมายจริง ในขณะนี้ ทั้งแผงโซลาร์เซลล์และ 5 มาตรฐานใหม่คาดว่าจะเริ่มมีผลบังคับใช้พร้อมกันในช่วงเดือนกันยายน 2569
สรุปสถานะให้เข้าใจง่าย: ทุกรายการข้างต้น “อยู่ในกระบวนการ” กลายเป็นมาตรฐานบังคับ ยังไม่ใช่มาตรฐานบังคับที่มีผลทางกฎหมายในวันนี้ รายละเอียดเลขมาตรฐาน วันบังคับใช้ และรายชื่ออุปกรณ์ที่ระบุในบทความนี้อ้างอิงจากการแถลงข่าวและสื่อมวลชน ก่อนตัดสินใจสั่งซื้อหรือเซ็นสัญญาใดๆ ควรตรวจสอบประกาศกฎกระทรวงฉบับจริงจากราชกิจจานุเบกษา หรือเว็บไซต์ tisi.go.th อีกครั้ง
สินค้าควบคุมคืออะไร ทำไมสำคัญ
“สินค้าควบคุม” คือสถานะทางกฎหมายภายใต้พระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ที่กำหนดว่าผลิตภัณฑ์นั้นต้องผ่านมาตรฐาน มอก. ก่อนจึงจะผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายได้ตามกฎหมาย พูดง่ายๆ คือ เมื่อกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้แล้วเท่านั้น สินค้าที่ไม่มีเครื่องหมาย มอก. ตามรายการข้างต้นจะไม่สามารถขายหรือใช้งานในโครงการได้อย่างถูกกฎหมายอีกต่อไป ส่วนในช่วงนี้ที่ยังอยู่ระหว่างกระบวนการ สินค้าที่ไม่มี มอก. ยังสามารถซื้อขายได้ตามปกติ แต่ควรเริ่มวางแผนเปลี่ยนผ่านล่วงหน้า
ไทม์ไลน์ มอก. โซลาร์เซลล์ 2569 ที่ต้องติดตาม
- 23 มิ.ย. 2569 — บอร์ด สมอ. มีมติเห็นชอบเพิ่ม 5 มาตรฐาน (เกิดขึ้นแล้ว)
- 30 มิ.ย. 2569 — แถลงข่าวต่อสื่อมวลชน (เกิดขึ้นแล้ว)
- ขณะนี้ (ก.ค. 2569) — อยู่ระหว่างขั้นตอนออกร่างกฎกระทรวงและรับฟังความคิดเห็น ยังไม่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมาย
- คาดว่าจะมีผลบังคับใช้จริงภายในเดือนกันยายน 2569 ตามที่รัฐมนตรีให้สัมภาษณ์ไว้ (ยังไม่เกิดขึ้น — เป็นการคาดการณ์ วันที่แน่นอนอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรติดตามประกาศทางการอีกครั้ง)
เตรียมตัวอย่างไรก่อนกฎมีผลบังคับใช้จริง
แม้มาตรการนี้จะยังไม่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมายในวันนี้ แต่ทิศทางที่ชัดเจนคือ “จะบังคับใช้แน่นอน” เพียงแต่รอกำหนดวันที่ ผู้รับเหมาและฝ่ายจัดซื้อจึงควรเริ่มเตรียมตัวล่วงหน้า:
- ตรวจสอบสินค้าที่ใช้อยู่ประจำ ว่าสายไฟ DC, ฟิวส์, แบตเตอรี่ลิเทียม, อินเวอร์เตอร์ ที่ใช้ในโครงการมีเครื่องหมาย มอก. ตรงกับเลขมาตรฐานที่เกี่ยวข้องหรือไม่
- สอบถามซัพพลายเออร์/ร้านค้า ถึงสถานะใบอนุญาต มอก. ของสินค้าที่จะสั่งซื้อในช่วงครึ่งปีหลัง 2569
- วางแผนงบประมาณ เผื่อไว้ หากต้องเปลี่ยนไปใช้สินค้าที่มีมาตรฐานรับรองซึ่งอาจมีต้นทุนต่างจากเดิม
- เก็บเอกสารรับรองมาตรฐาน จากทุกการสั่งซื้อ เพื่อใช้อ้างอิงหากมีการตรวจสอบโครงการในอนาคต
สรุป
สรุปแล้ว มอก. โซลาร์เซลล์ 2569 คือการยกระดับ 5 มาตรฐานให้เป็นสินค้าควบคุม ซึ่งยังอยู่ระหว่างกระบวนการทางกฎหมาย ยังไม่มีผลบังคับใช้จริงในวันนี้ แต่ทิศทางชัดเจนว่าจะเกิดขึ้นแน่ คาดว่าภายในเดือนกันยายน 2569 นี่คือช่วงเวลาสำคัญที่ผู้รับเหมาและฝ่ายจัดซื้อควรใช้เตรียมตัวล่วงหน้า เพื่อไม่ให้สะดุดเมื่อกฎมีผลบังคับใช้จริง
หากต้องการสอบถามเกี่ยวกับสินค้าโซลาร์เซลล์ที่ได้มาตรฐาน มอก. สำหรับโครงการของคุณ ทีมงาน Aplus Watsadu พร้อมให้คำปรึกษาและข้อมูลสินค้าที่เป็นปัจจุบัน
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย โปรดตรวจสอบประกาศราชการฉบับล่าสุดก่อนตัดสินใจทางธุรกิจ
รายการอ้างอิง (References)
- ข่าวการแถลงและมติ กมอ./สมอ. (30 มิ.ย. 2569):ก.อุตฯ สั่งคุมเข้ม! เพิ่ม 5 มาตรฐาน มอก. อุปกรณ์โซลาร์เซลล์ สกัดสินค้าเกรดต่ำ. The Bangkok Insight, 30 มิถุนายน 2569. https://www.thebangkokinsight.com/news/politics-general/general/1668849/
- มาตรฐานอ้างอิงทางเทคนิค:ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 6425 (พ.ศ. 2564) เรื่อง กำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ที่มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนด 1.5 kV ไฟฟ้ากระแสตรง มอก. 62930-2564. ราชกิจจานุเบกษา. https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/E/060/T_0100.PDF
แหล่งข้อมูลทางการสำหรับตรวจสอบสถานะ มอก. บังคับ:
- สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) — รายชื่อผลิตภัณฑ์ที่มีกฎหมายกำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน (มาตรฐานบังคับ). https://www.tisi.go.th/website/standardlist/list_measures
- สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) — ระบบสืบค้นรายชื่อมาตรฐาน มอก. ทั่วไป/มอก. บังคับ. https://appdb.tisi.go.th/tis_dev/p3_tis/p3tis.php?data=A
📌 ยังไม่แน่ใจว่าสินค้าที่ใช้อยู่ตรงตามมาตรฐาน มอก. ใหม่หรือไม่?
ให้ทีมงาน Aplus Watsadu ช่วยตรวจสอบสเปกและคำนวณวัสดุเบื้องต้นให้ฟรี พร้อมแนะนำสินค้าที่รองรับมาตรฐาน มอก. ล่าสุด
👉 แอดไลน์ปรึกษาเลย: @watsadu4u
